Chi phí cố định (Fixed Cost) so với chi phí biến đổi: nhà điều hành cần phải hiểu rõ

Khi nói đến quản lý doanh nghiệp, phân loại chi phí là yếu tố không kém phần quan trọng vì nó là nền tảng giúp bạn đưa ra quyết định về giá sản phẩm, đầu tư mới và kế hoạch phát triển. Chính vì vậy, bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về chi phí cố định (Fixed Cost) và chi phí biến đổi (Variable Cost) để áp dụng hiệu quả vào quản lý doanh nghiệp của chính bạn.

Chi phí cố định (Fixed Cost) - Những chi phí không thể bỏ qua

Định nghĩa đơn giản

Chi phí cố định (Fixed Cost) là các khoản chi phí bạn phải trả hàng tháng hoặc hàng năm, bất kể doanh nghiệp của bạn bán được nhiều hay ít. Khác với các chi phí khác có thể thay đổi, các chi phí này luôn giữ nguyên.

Đặc điểm của chi phí cố định

Chi phí cố định có tính ổn định và dự đoán được:

• Không biến động theo khối lượng bán hàng Dù năm nay bạn bán 100 hay 10.000 đơn vị, chi phí cố định vẫn giữ nguyên
• Phải trả liên tục trong suốt thời gian Là gánh nặng mà doanh nghiệp luôn phải gánh chịu, ngay cả khi hoạt động tạm ngưng
• Có vai trò quan trọng trong lập kế hoạch tài chính Việc biết chính xác số tiền phải trả cố định giúp bạn tính toán điểm hòa vốn và đặt mục tiêu doanh số chính xác

Ví dụ về chi phí cố định phổ biến

• Tiền thuê mặt bằng Dù thuê văn phòng, nhà máy hay cửa hàng, đều phải trả theo hợp đồng định kỳ
• Lương nhân viên Chi phí trả cho nhân viên cố định hoặc quản lý nhận lương cố định
• Chi phí bảo hiểm doanh nghiệp Bảo hiểm tài sản, tòa nhà và nhân sự, phải trả định kỳ để phòng tránh rủi ro
• Chi phí khấu hao thiết bị Chi phí khấu hao của máy móc và tài sản sử dụng trong kinh doanh
• Lãi vay ngân hàng Khi vay vốn, lãi phải trả theo kỳ hạn, bất kể dự án có hiệu quả hay không

Chi phí biến đổi (Variable Cost) - Chi phí tăng lên khi doanh nghiệp phát triển

Định nghĩa đơn giản

Chi phí biến đổi (Variable Cost) là các khoản chi phí tăng hoặc giảm theo khối lượng sản xuất và bán hàng. Càng bán nhiều sản phẩm, chi phí này càng cao.

Đặc điểm của chi phí biến đổi

Chi phí biến đổi có tính linh hoạt và tỷ lệ thuận với hoạt động:

• Thay đổi theo tỷ lệ doanh số Khi bạn bán nhiều hơn, chi phí biến đổi sẽ tăng theo tỷ lệ
• Đem lại sự linh hoạt trong quản lý Bạn có thể điều chỉnh các chi phí này bằng cách kiểm soát khối lượng sản xuất
• Ảnh hưởng đến chi phí trên mỗi đơn vị sản phẩm Hiểu rõ chi phí biến đổi giúp bạn định giá phù hợp

Ví dụ về chi phí biến đổi phổ biến

• Nguyên vật liệu và thành phần Càng sản xuất nhiều, cần nhiều nguyên liệu hơn
• Chi phí lao động trực tiếp Tiền công cho nhân viên làm theo giờ hoặc theo sản lượng
• Chi phí năng lượng Điện, nước dùng trong sản xuất, tăng theo khối lượng sản phẩm
• Chi phí đóng gói Vật liệu đóng gói, tăng theo số lượng hàng hóa
• Chi phí vận chuyển và giao hàng Càng nhiều hàng cần vận chuyển, chi phí logistics càng cao
• Chi phí hoa hồng bán hàng Hoa hồng trả cho đội ngũ bán hàng dựa trên doanh số tạo ra

So sánh chi phí cố định và chi phí biến đổi

Để doanh nghiệp hiểu rõ hơn, hãy xem xét tình huống sau:

Tình huống 1: Năm kinh doanh ảm đạm Bạn bán được chỉ 100 đơn vị, chi phí cố định như thuê mặt bằng, lương vẫn phải trả đầy đủ. Chi phí biến đổi giảm theo số lượng bán

Tình huống 2: Năm kinh doanh phát đạt Bạn bán được 10.000 đơn vị, chi phí cố định vẫn giữ nguyên, còn chi phí biến đổi tăng theo doanh số

Điều này cho thấy khi doanh nghiệp lớn mạnh, chi phí biến đổi sẽ tăng, còn chi phí cố định vẫn giữ nguyên. Đó là lý do các doanh nghiệp lớn thường có tỷ suất lợi nhuận cao hơn (vì chi phí cố định phân bổ trên sản lượng lớn hơn).

Cách kết hợp hai loại chi phí để ra quyết định

Phân tích chi phí hỗn hợp là việc kết hợp chi phí cố định và biến đổi để hiểu rõ cấu trúc tổng thể:

Chi phí tổng = Chi phí cố định + Chi phí biến đổi

Áp dụng trong ra quyết định

• Xác định giá bán cần phải bao gồm cả chi phí cố định và biến đổi, đồng thời còn lợi nhuận mong muốn
• Điểm hòa vốn (Break-even Point) là mức doanh số để doanh thu bằng tổng chi phí
• Lập kế hoạch sản xuất để tối ưu hóa sử dụng nguồn lực
• Đánh giá đầu tư trước khi mở rộng máy móc, nhà xưởng hoặc tuyển dụng thêm nhân sự

Tóm lại

Hiểu rõ sự khác biệt giữa chi phí cố định (Fixed Cost) và chi phí biến đổi (Variable Cost) là nền tảng quan trọng trong quản lý doanh nghiệp cạnh tranh. Chi phí cố định mang lại sự ổn định, nhưng cần có kế hoạch phù hợp. Chi phí biến đổi linh hoạt, nhưng phải theo dõi sát sao. Khi đã nắm vững hai loại chi phí này, bạn sẽ dễ dàng đưa ra quyết định về đầu tư, định giá và phát triển doanh nghiệp một cách sáng suốt.